یرجی الرجوع الی النص الکامل معروض

چکیده عربی: یعتبر محمد الماغوط أحد أهم رواد قصیدة النثر فی الوطن العربی، کتب الماغوط الخاطرة، والقصیدة النثریة؛ وکتب الروایة، والمسرحیة، وسیناریو المسلسل التلفزیونی، والفیلم السینمایی، وامتاز أسلوبه بالبساطة، والبراغماتیة، وبمیله إلی الحزن.حاول هذا المقال أن یلقی الضوء علی لغة محمد الماغوط الشعریة، من خلال دیوانه بدوی الأحمر.تعتبر سذاجة الألفاظ، والبعد عن تعقید الکلمات، إحدی میزات شعر الماغوط.کما أن هناک سمة أخری لأشعاره، وهی تکرار ضمیر (الأنا) بوصفه أحد السمات البارزة فی أسلوب الماغوط الشعری. کما أن هناک میزات أخری فی شعره، جدیرة بالاهتمام بعد دراسة نماذج من أشعاره، وهی: استخدام النداء، والاستفهام. یلقی هذا المقال الضوء علی هذه الظواهر اللغویة لدی الشاعر العربی الکبیر محمد الماغوط. چکیده فارسی: محمد الماغوط از مهمترین پرچمداران شعر سپید در جهان عرب بشمار میرود. خاطره نویسی، شعر سپید، رمان، نمایشنامه، و فیلم نامه از جمله آثار ادبی وی می باشد. سادگی، عملگرایی، و اندوه، از ویژگی های سبکی الماغوط محسوب می شود.در این مقاله سعی شده است پیرامون زبان الماغوط در دیوان بدوی الاحمر، بحث وبررسی به عمل آید. سادگی الفاظ ماغوط، و دوری از پیچیدگی الفاظ، در شعر او یکی از نکات مهم شعر اوست. تکرار ضمیر من (الانا) در شعر وی به عنوان یکی از ویژگی های دیگر سبک زبانی ماغوط به شمار می آید. همچنین استفاده از ندا، و استفهام، و دیگر مسایل با بررسی نمونه هایی از شعر او در خور تامل است.

الملخصتکون آلیة التناص من أهم الأدوات التی یستخدمها أدباء العرب لإثراء نتاجاتهم الشعریة أو النثریة، حیث یسترجعون المعارف السابقة ویستثمرونها ویذیبونها فی نصوصهم الجدیدة وفق رؤیتهم. یهدف هذا المقال إلی أن یدرس مفهوم التناص فی نتاجات شاعر العرب والقضیة الفلسطینیة محمود درویش من سنة 1964م إلی 1983م، لیکشف عن أن هذا الشاعر العظیم کیف یستدعی النصوص بأشکالها المتعددة الدینیة، والتاریخیة، والأسطوریة، والأدبیة؟ وکیف یجسد التفاعل الخلاق بین الماضی والحاضر؟ وهل یوظف التراث توظیفا حیویا أو جامدا؟

ظاهرة التّرادف قضیة محوریة فی الدراسات اللسانیة، قدیمها وحدیثها، وهی قضیة متداخلة فی کل العلوم والاختصاصات الأخرى ویترتّب علیها آثارٌ وضعیةٌ مع وجود الاختلاف حول التّرادف نفسه، وحول مدى فاعلیته أو أوجه الاستفادة منه؛ کما یعدُّ التّرادف من الظواهر اللغویَّة المهمّة؛ لعلاقة الألفاظ بالمعانی من أثر التواصل بین الناسِ؛ ففکرة التّرادف فی حقیقتِها مسألةٌ دلالیةٌ قبل کلّ شیءٍ، تتعلّقُ بالمعنى وما یعتریه من تغیّر من جراء الاستعمال. فقام البحث بدراسة ما هی المسمّاة بالترادف فی ألفاظ نهج البلاغة، وقدتوصّلنا إلى نتائج من أبرزها أنّ مفهوم التَّرادُف لایعنی الاتحاد التامّ فی المعنى ، ولا یعنی المساواة فی الدلالة، وإلاّ لسمیّت بالألفاظ المتساویة، وإنّما هی مترادفة بمعنى أنّ بعضها یقوم مقام بعض. وإنّ التَّرادُف ظاهرة موجودة فی اللغة العربیة، ولکن لیس بالکثرة المزعومة، فإنّ أغلب ما سمّی بالمترادف لا صحّة له، وربّما کان لخلط جامعی الألفاظ المترادفة ومنهجهم الأثر فی ذلک. ومن نتائج التطبیقات على نصوص نهج البلاغة، اتضح خلوّه من ظاهرة التَّرادُف، لوجود الفروق الدلالیة بین المفردات؛ فإنّ نهج البلاغة جاء سیاقه اللغوی مطابقاً سیاقه الاجتماعی من قبل واضعه، فالکلمة فی نهج البلاغة، اختارها الإمام علی (ع) قاصداً لفظاً ومعنى فی موقعها المحدّد، فهی أصیلة فی وضعها ومعناها. والمنهج المتّبع فی البحث هو المنهج الوصفیّ، ولعل هذا المنهج یَتلاءمُ مع طبیعة البحث حول الترادف.

تنقسم بلاد العرب - بسبب الظروف الطبیعیة إلی قسمین کبیرین یختلفان اختلافا متباینا فی الحیاة عامة، و تبعا لذلک ینقسم سکانها إلی قسمین أیضا هما الجنوبیون فی الیمن المتحضرون و هم القحطانیون أو الحمیریون، و الشمالیون فی الحجاز الذین یعیشون معیشة بداوة و هم العدنانیون و هذه الظروف التی سببت اختلاف حیاتهم لاشک و لاریب سببت اختلاف لغتهم.فالقحطانیون و العدنانیون شعبان عرفهما التاریخ و خلفا لنا من لغتیهما نصوصا لا تقبل شکاولا جدالا و اذا اخضعنا هذه النصوص للدرس العلمی فنستخلص من هذا الدرس نتائج مختلفة فی اللغة و الادب و التاریخ ایضا، و العلماء اللغویون القدماء کانوا یرون أن لسان قحطان غیر لسان عدنان و إنما کانوا یقولون إن العرب العدنانیین اخذوا عربیتهم من القحطانیین، و لکنهم لم یحاولوا معرفة لغة قحطان، و کان ابوعمرو بن العلاء مطمئنا الی وجود اختلاف جوهری بین العربیة و الحمیریة، لکن المستشرقین المحدثین وفقوا الی اکتشاف اللغة القطحانیة بل وفقوا الی اکتشاف اللغات القحطانیة و هی اللغة الحمیریة و السبئیة و المعینیة و عنوا باللغة الحمیریة خاصة فعرفوا نحوها و صرفها فکانت النتیجة ان الحمیریة لغة و العربیة الفصحی لغة اخری و اذا کانت اللغة الحمیریة تختلف عن اللغة العدنانیة فنحن بإزاء لغتین کانت احداهما فی شمال الجزیرة العربیة و هی هذه التی نسمیها لغة القرآن و الثانیة کانت فی الجنوب و هی هذه التی تمثلها النصوص الحمیریة و السبئیة و المعینیة.و هذا المقال یعنی بنص او نصین لتبیین الفروق الأساسیة بین القحطانیة أو الحمیریة و بین الفصحی أو لغة القرآن الکریم.

مفردة "الصوصمتیّة" منحوتة من لفظتین هما "الصوت والصمت"، وتدلّ علی اقتران وامتزاج هاتین الظاهرتین فی النص الواحد. للصوصمتیّة دلالات خاصّة یرکز علیها الشاعر لنقل مشاعره وانفعالاته للمتلقی، وقد نجدها حاضرة بقوّة فی بعض القصائد النثریّة التی اعتمدت فی بناءها الفنی علی لغة ثنائیّة قائمة علی الإیحاء. ظاهرة الصوصمتیّة تُعتبَر من الثنائیات والمفارقات الضدیّة التی یوظّفها الشاعر فی النص للتعبیر عن اللاجدوی والواقع المتناقض. وتُعدّ من أهمّ التقانات الأسلوبیّة التی شکلت حضوراً واسعاً ومکثّفاً فی دیوان "أصابع المطر" للشاعر العراقی حبیب السامر. هذا المقال وفقاً للمنهج الوصفی ـ التحلیلی، یهدف إلی دراسة لغة الصمت وما تنتجه من أصوات ودلالات فی دیوان "أصابع المطر" لکی یکشف الجوانب المسکوت عنها فی خفایا النص الشعری. تظهر الصوصمتیّة فی نصوص السامر کلغةٍ وسطیّة فی أشکال مختلفة منها استنطاق الصمت وامتزاجه بالأصوات، والهرطقة الصمتیّة التی تثیر المتلقی وتحرّضه علی اقتحام العالم الداخلی للنص، وأخیراً الصوصمتیّة المتجسّدة بالصور البصریّة کالتنقیط والتفتیت والأشکال الهندسیّة. وقد توصّل البحث إلی نتائج أهمّها أنّ الشاعر استخدم "الصمت" استعمالاً مجازیاً لیعبّر عن حالة التناقض والتمزّق، وعن حالاته النفسیّة وإسقاطاته الروحیّة فی مواجهة اللاجدوی. وفی ظل الظروف القاسیّة التی تسود العراق، الصوت عند السامر یمثّل العجز والخواء، ویصبح عاجزاً عن إیصال الفکرة، فیمتزج مع الصمت ومدلولاته لتتشکل لغة ثالثة (صوصمتیّة) أکثر إیحاءاً وعمقاً.

کتاب دانشگاهی امروزه ابزاری مهم برای آموزش به دانشجویان و انتقال اندیشه ها به ایشان است. از همین رو، نقد کتاب دانشگاهی درپی آن است تا این گونه کتاب ها را براساس شاخصه هایی استاندارد بررسی و زمینة بهره وری هرچه بیش تر از این رکن مهم آموزش عالی را فراهم کند. نوشتار حاضر درپی آن است تا با روش توصیفی تحلیلی و براساس شاخصه های ارزیابی شکلی، ساختاری، زبانی، و محتوایی کتاب لغة الشعر العربی الحدیث، مقوماتها الفنیة و طاقاتها الابداعیة نوشتة «سعید ورقی» را بررسی کند و نقاط قوت و ضعف آن را در حوزة نقد شعر معاصر عربی بشناساند. مهم ترین نتایج عبارت اند از شاخصه های ظاهری هم چون طرح جلد، طراحی صفحه، و برجسته سازی در نگارش رعایت شده است، هرچند عنوان روی جلد برجستگی لازم را ندارد. زبان اثر علمی، تخصصی، و متناسب با موضوع و سطح ویژة مخاطبان خود است. فصول کتاب باعنوان کاملاً تناسب دارند. در ترتیب و چینش فصل ها و باب ها نوعی تسلسل منطقی و علمی دیده می شود. کتاب موردبحث جامعیت و روزآمدی لازم را دارد و توانسته با کتاب های هم سطح خود ارتباط برقرار کند.

قصدت هذه الدراسة الکشف عن التلطف والمحظور فی تفسیر الکشاف للألفاظ الجنسیة فی لغة القرآن الکریم، وقد اتکأت علی مرجعیتین: أ ـ کشاف الزمخشری، ب ـ اللسانیات الاجتماعیة. فأما اللسانیات الاجتماعیة فاستعانت بها الدراسة لتبیان المقصود ببابی التلطف والمحظور، مصطلحاً ومفهوماً وقواعد اجتماعیة، وکذلک فی تبیان موقع الألفاظ الجنسیة من المحظور ومما یتلطف فیه؛ وأما الکشاف للزمخشری فجاء لتبیان الأبعاد التفسیریة الدینیة والاجتماعیة والثقافیة لما هو محظور ولما هو متلطف فیه من تلک الألفاظ. هذا، وقد انطوت الدراسة علی نتائج أخری ظاهرة؛ منها: حملت الألفاظ التلطفیة دلالات متعددة، وجاءت فی النصوص القرآنیة محکومة بسیاقاتها، وتقع الألفاظ الجنسیة التلطفیة فی دوائر دلالیة، من جهة قربها أو بعدها عن المحظور.